Soru
Selamun aleyküm hocam. Hocam, babam iki maaş almasına rağmen ne anneme ne bana harçlık para vermiyor. ‘Nereden, kimden alırsanız alın’ diyor. Annemin babamın cebinden habersiz para almasında mahsur var mıdır ? Benim evlilik hazırlıklarımda bile yardımcı olmak istemiyor. Ne yapmamı tavsiye edersiniz?
Cevap
Aleyküm selam. Bir erkek hanımını ve çocuklarını aç bırakmıyor, yediriyor, içiriyor, giydiriyor, evdeki diğer maddi mükellefiyetlerini yerine getiriyorsa bakılır. Eğer koca tüm bu sayılan mükellefiyetlerini yerine getirdiği halde “cebimden izinsiz para alınabilir” derse alınabilir, yoksa alınmaz.
Ancak bu mükellefiyetlerini yerine getirmiyorsa, ‘mükellefiyetler, ihtiyaçlar yerine gelecek kadar’ kocanın izni olmasa da cebinden para alınabilir.
Burada mükellefiyeti, ihtiyacı kadın nefsine göre belirleyemez. Dolabında beş tane kıyafet varken altıncısı ihtiyaç değildir. Akşam evde yiyecek, yemek yapacak şeyler varken başka bir şey istemek, canı çekmek ihtiyaç değildir. Evde eskimiş ama kullanılabilen, bozulmamış bir eşyayı ‘alalı çok oldu’ diyerek değiştirmek de bir ihtiyaç değildir.
Nedir ihtiyaç? Soğuktan korunacak, mahremin karşısına çıkacak, evde oturacak elbiseler bulamamaktır. Akşama yiyecek bir şey olmamasıdır. Faturaların ödenmemesidir. Vesair örnekler arttırılabilir. Hanbeli mezhebi dışındaki âlimlerimiz, müçtehitlerimiz “Baba çocuklarını evlendirmeyi Allah rızası için insanlık görevi, vicdani sorumluluk olarak yapar. Ama kanuni yani fıkhi mecburiyeti yoktur.” demişlerdir. Hele hele öyle zannediyorum bu zamanki düğünlerimizi, törenlerimizi eski Hanbeli âlimlerimiz, müçtehitlerimiz görseydi, onlarda fetvalarından dönerdi.
Allah en doğrusunu bilir.